بیماری وان ویلبراند

اریک وان ویلبراند در سال 1962 یک ناهنجاری خون ریزی دهنده شدید را در یک خانواده که در Foglo، یکی از جزایر Aland می باشد را شرح داد. بیمار یک دختر پنج ساله بود که بعدتر در دوره چهارم قاعدگی خود بر اثر خونریزی دچار مرگ شد. بیمار دارای زمان انعقاد (clotting time) نرمال و زمان خون ریزی (bleeding time) طولانی بود در حالی که شمارش پلاکت وی نرمال بود. شایع ترین علامت خونریزی دهنده در خانواده بیمار، خونریزی از غشاهای مخاطی بعنوان مثال خونریزی بینی، خونریزی لثه بعد از کشیدن دندان و ... مشاهده می شد. بر خلاف هوفیلی ها، خونریزی در مفاصل نادر بود. آقای وان ویلبراند پس از بررسی های فراوان به این نتیجه رسید که توارث بیماری در این فرد اتوزومال مغلوب می باشد.

فاکتور وان ویلبراند یک گلیکو پروتئین مولتی مری پلاسمایی که دارای 2813 اسید آمینه می باشد که هر کدام از زیر واحدهای آن دارای وزن حدود 250 کیلو دالتون می باشند. بنابرین سایز مولتی مرها بین 500 تا بالای 10 ملیون کیلو دالتون می باشد که تعداد مولتی مرها از 2 تا بیشتر از 40 عدد متغیر می باشد. مولتی مرهای با وزن مولکولی بالا سبب اتصال پلاکت ها به کلاژن بافت همبند می شوند که این کلاژن در هنگام آسیب رگ ظاهر می شود. از طرفی دیگر فاکتور وان ویلبراند در پلاسما حامل فاکتور 8 انعقادی می باشد. بنابراین کمبود شدید فاکتور وان ویلبراند منجر به انواعی از خون ریزی می شود که در نقص های عملکردی پلاکتی و یا هموفیلی A نوع متوسط تا نوع شدید آن می گردد.

فاکتور وان ویلبراند از چندین دومین تشکیل شده است که تعدادی از این دومین ها در اتصال به مولکول های دیگر دخیل هستند. دومین A1 در اتصال به GPIb پلاکتی و کلاژن نوع IV، توالی های اسید آمینه ای آرژنین-گلایسین-آسپارژین موجود در دومن C1 در اتصال به اینتگرین α_IIbβ₃، دومین A3 در اتصال به فیبریل های کلاژن و قسمت N ترمینال دومن های DD’ در اتصال به فاکتور 8 انعقادی دخالت دارند.